- Η στάγδην άρδευση είναι η πιο αποδοτική επιλογή για δενδρώδεις, κηπευτικά και θερμοκήπια.
- Ο καταιονισμός ταιριάζει σε πυκνές καλλιέργειες ανοιχτού αγρού, όπως χορτοδοτικά, πατάτα και καλαμπόκι.
- Χωρίς σωστό φίλτρο οι σταλάκτες βουλώνουν. Είναι η πιο συχνή αιτία προβλημάτων.
- Η υδρολίπανση δίνει το λίπασμα μαζί με το νερό, στη ρίζα, με λιγότερες απώλειες.
Τα βασικά συστήματα άρδευσης
Η επιλογή συστήματος εξαρτάται από την καλλιέργεια, το έδαφος, την ποσότητα και την ποιότητα του νερού και το κόστος εγκατάστασης. Τα συστήματα που χρησιμοποιούνται πιο συχνά στην Ηλεία και τη Δυτική Πελοπόννησο είναι τα εξής:
| Σύστημα | Ενδεικτική απόδοση νερού | Ιδανικό για | Προσοχή σε |
|---|---|---|---|
| Στάγδην | ~90–95% | Δενδρώδεις, ελιά, αμπέλι, κηπευτικά, θερμοκήπια, φράουλα | Φιλτράρισμα, βουλώματα από άλατα |
| Μικροεκτοξευτές | ~80–90% | Εσπεριδοειδή και οπωρώνες με ευρύ ριζόστρωμα | Άνεμο, ζιζάνια στη βρεγμένη ζώνη |
| Καταιονισμός (μπεκ/εκτοξευτές) | ~70–85% | Πατάτα, καλαμπόκι, χορτοδοτικά, χλοοτάπητες | Εξάτμιση, άνεμο, ασθένειες φυλλώματος |
| Επιφανειακή (αυλάκια) | ~50–65% | Παραδοσιακές καλλιέργειες σε επίπεδα εδάφη | Μεγάλη κατανάλωση νερού |
Τα ποσοστά είναι ενδεικτικά και εξαρτώνται από τη μελέτη, τη συντήρηση και τις καιρικές συνθήκες.
Στάγδην άρδευση: σταλάκτες και αποστάσεις
Στη στάγδην άρδευση το νερό φτάνει στη ρίζα μέσω σταλακτών, ενσωματωμένων σε σωλήνα (σταλακτοφόρος) ή «καρφωτών». Βασικές επιλογές:
- Απλοί ή αυτορυθμιζόμενοι (PC): οι αυτορυθμιζόμενοι δίνουν την ίδια παροχή σε όλη τη γραμμή, κάτι απαραίτητο σε κλίσεις και μεγάλα μήκη.
- Παροχή σταλάκτη: συνήθεις τιμές είναι 1,6 – 2 – 4 – 8 λίτρα/ώρα. Στα ελαφριά, αμμώδη εδάφη προτιμώνται πυκνότεροι σταλάκτες. Στα βαριά, αργιλώδη εδάφη μπορεί να χρησιμοποιηθεί μικρότερη παροχή για περισσότερη ώρα.
- Απόσταση σταλακτών: στα κηπευτικά συνήθως 20–40 cm, ώστε να σχηματίζεται συνεχής λωρίδα υγρασίας. Στα δέντρα, 2 ή περισσότεροι σταλάκτες ανά δέντρο, ανάλογα με την ηλικία.
- Ταινία ή σωλήνας: η λεπτότοιχη ταινία στάγδην είναι οικονομική για εποχικές καλλιέργειες. Ο σταλακτοφόρος σωλήνας είναι για πολυετή χρήση.
Επιλογή σωλήνων: διατομή και πίεση
Οι σωλήνες πολυαιθυλενίου (PE) είναι το βασικό υλικό κάθε αρδευτικού δικτύου. Για να επιλέξετε σωστά:
- Διάμετρος: οι γραμμές στάγδην είναι συνήθως Ø16 ή Ø20 mm. Οι δευτερεύοντες και οι κεντρικοί αγωγοί είναι Ø25 έως Ø63 mm ή και μεγαλύτεροι, ανάλογα με την παροχή.
- Ονομαστική πίεση (PN): επιλέξτε κλάση πίεσης με περιθώριο πάνω από την πίεση της αντλίας ή του δικτύου, π.χ. PN6 ή PN10 για κεντρικούς αγωγούς.
- Ταχύτητα νερού: πολύ μικρή διατομή σημαίνει απώλειες πίεσης και άνιση άρδευση στο τέλος της γραμμής.
- Ποιότητα: σωλήνες με σταθεροποίηση UV αντέχουν στον ήλιο για χρόνια.
Φίλτρα: η «ασφάλεια» του συστήματος
Κάθε σύστημα στάγδην χρειάζεται φίλτρο στην κεφαλή του δικτύου. Ο τύπος εξαρτάται από την πηγή του νερού:
- Φίλτρο σίτας: για καθαρό νερό γεώτρησης ή δικτύου.
- Φίλτρο δίσκων: συγκρατεί περισσότερα σωματίδια και είναι η πιο διαδεδομένη επιλογή για στάγδην. Συνήθως 120 mesh.
- Φίλτρο άμμου (χαλίκων): για νερό από ποτάμια, κανάλια, λίμνες ή ανοιχτές δεξαμενές με οργανικά φορτία και φύκια, πριν από φίλτρο σίτας ή δίσκων.
- Υδροκυκλώνας: όταν η γεώτρηση βγάζει άμμο.
Υδρολίπανση
Με την υδρολίπανση το λίπασμα διαλύεται στο νερό και φτάνει απευθείας στη ρίζα, σε μικρές και συχνές δόσεις. Έτσι μειώνονται οι απώλειες και η λίπανση προσαρμόζεται στο στάδιο της καλλιέργειας.
- Η έγχυση γίνεται με εγχυτήρα venturi, δοσομετρική αντλία ή δεξαμενή λίπανσης.
- Χρησιμοποιούνται υδατοδιαλυτά λιπάσματα και ιχνοστοιχεία.
- Η έγχυση γίνεται πριν από το φίλτρο, και το δίκτυο ξεπλένεται με καθαρό νερό στο τέλος του ποτίσματος.
Συντήρηση δικτύου
- Καθαρίζετε τα φίλτρα τακτικά. Ένα μανόμετρο πριν και μετά το φίλτρο δείχνει πότε χρειάζεται καθάρισμα.
- Ξεπλένετε τις γραμμές ανοίγοντας τα άκρα στην αρχή και στο τέλος της σεζόν.
- Σε σκληρό νερό, η περιοδική οξύνιση με κατάλληλα σκευάσματα προλαμβάνει τα άλατα στους σταλάκτες.
- Ελέγχετε για διαρροές και φθορές από τρωκτικά ή μηχανήματα.
- Στο τέλος της σεζόν αδειάζετε το δίκτυο για προστασία από τον παγετό.
Τι να φέρετε στο κατάστημα
Για να σας προτείνουμε τα σωστά υλικά, βοηθούν τα εξής στοιχεία:
Χωράφι
Έκταση, σχήμα, μήκη γραμμών και κλίσεις.
Καλλιέργεια
Είδος, αποστάσεις φύτευσης γραμμών και φυτών.
Νερό
Πηγή (γεώτρηση, δίκτυο, δεξαμενή), παροχή σε m³/h, ποιότητα.
Πίεση
Αντλία ή δίκτυο και διαθέσιμη πίεση σε atm/bar.
Επισκεφθείτε μας στη Βάρδα (26230 71685) ή στην Αμαλιάδα (26220 26665), ή δείτε τα υλικά στο ardeutiki.gr.
Συχνές ερωτήσεις για την άρδευση
Ποιο σύστημα άρδευσης έχει τη μεγαλύτερη απόδοση νερού;
Η στάγδην άρδευση. Δίνει το νερό στη ρίζα με ελάχιστες απώλειες από εξάτμιση και απορροή, με απόδοση συνήθως 90% και πάνω, έναντι περίπου 70–85% στον καταιονισμό.
Πότε χρειάζομαι αυτορυθμιζόμενους σταλάκτες;
Όταν το χωράφι έχει κλίσεις ή οι γραμμές είναι μεγάλου μήκους. Οι αυτορυθμιζόμενοι (PC) σταλάκτες δίνουν ίδια παροχή σε όλο το μήκος, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις της πίεσης.
Τι φίλτρο χρειάζεται η στάγδην άρδευση;
Πάντα φίλτρο, συνήθως σίτας ή δίσκων 120 mesh (περίπου 130 μm). Για νερό από ποτάμι, λίμνη ή δεξαμενή με φύκια προηγείται φίλτρο άμμου.
Τι στοιχεία να φέρω για να επιλέξω υλικά άρδευσης;
Έκταση και σχήμα του χωραφιού, καλλιέργεια και αποστάσεις φύτευσης, πηγή νερού (γεώτρηση, δίκτυο, δεξαμενή), διαθέσιμη παροχή και πίεση, και τις κλίσεις του εδάφους.
